Η έκθεση, που οργανώθηκε από το Κέντρο Τεκμηρίωσης Ναζιστικής Καταναγκαστικής Εργασίας του Ιδρύματος Τοπογραφία του Τρόμου σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μνήμης για τους Δολοφονημένους Εβραίους της Ευρώπης, τελεί υπό την αιγίδα της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη και της Υπουργού Πολιτισμού και Μέσων Ενημέρωσης της Γερμανίας, Claudia Roth. Συνεργαζόμενοι φορείς είναι το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Φιλοξενείται ταυτόχρονα στο Eβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στο ΛΕΜΜ-Θ από τις 29/3 έως τις 30/06/2025.
H έκθεση είναι αφιερωμένη στο θέμα της καταναγκαστικής εργασίας των Ελλήνων Εβραίων κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Το 1943 εκατοντάδες Εβραίοι από τη Θεσσαλονίκη υποχρεώθηκαν να κατασκευάσουν στην Καρυά, έναν μικρό σιδηροδρομικό σταθμό στην περιοχή της Φθιώτιδας, μια παρακαμπτήρια γραμμή για τα τρένα της Βέρμαχτ. Οι συνθήκες διαβίωσης στο εργοτάξιο ήταν άθλιες και ελάχιστοι επιβίωσαν. Αυτό έγινε γνωστό χάρη στον Ανδρέα Ασσαέλ, ερευνητή, συλλέκτη, γιο ενός Εβραίου επιζώντα από τη Θεσσαλονίκη. Το 2002 ο Ασσαέλ ανακάλυψε ένα φωτογραφικό άλμπουμ της εποχής του πολέμου που περιείχε φωτογραφίες των Εβραίων καταναγκαστικών εργατών στην Καρυά. Η έρευνα που κάνει στη συνέχεια αποτέλεσε τον πυρήνα της περιοδεύουσας έκθεσης που παρουσιάζεται στη Γερμανία και την Ελλάδα από το 2024.
Μια μικρότερη έκθεση παρουσιάζεται στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, με εκθεσιακό υλικό, πληροφορίες για το πρόγραμμα, πολυμεσικό περιεχόμενο και αυθεντικά ευρήματα από το εργοτάξιο της Καρυάς.
Η έκθεση απευθύνεται στο ευρύ κοινό σε Ελλάδα και Γερμανία και κυρίως στους νέους. Φιλοδοξεί να πληροφορήσει αλλά και να προβληματίσει γύρω από την βαριά κληρονομιά του Πολέμου και της Κατοχής σε Ελλάδα και Γερμανία και το ζήτημα διατήρησης της μνήμης της Εβραϊκής γενοκτονίας.
Περισσότερες πληροφορίες για τα κάτεργα, την έρευνα και το πρόγραμμα, στην ιστοσελίδα:
https://karya1943.eu/el/karya-1943-2/ και στο βιβλίο του Ανδρέα Ασσαέλ, Στα κάτεργα του θανάτου. Ένα οδοιπορικό στα καταναγκαστικά ναζιστικά έργα Χριστιανών και Εβραίων στην Ελλάδα με 350 ανέκδοτες εικόνες. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. 2024.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την περιοδική έκθεση είναι διαθέσιμο και στα ελληνικά, στην ιστοσελίδα:
Karya 1943 learning material greek-karya1943.eu